ابتداى وقت در حالت اضطرار ، يعنى كسى كه از انجام عمل واقعى اوّلى در اوّل وقت ناتوان است به انجام عمل اضطرارى مبادرت ورزد . اين عنوان در بحث اجزاء « مأموربه » به امر اضطرارى جريان دارد . برائت شرعى هرگاه مدرك حجيت اصل برائت آيات و روايات باشد ، از آن به برائت شرعى يا برائت نقلى تعبير آورده مىشود . آنوقت مفادش اين خواهد بود كه شارع مقدّس در برابر تكليف نامعلوم ، ترك احتياط را اجازه داده است . ناگفته نماند پيرامون برائت شرعى بحثى كه ميان علماى اصول درگرفته است اين است كه آيا برائت شرعى همچون برائت عقلى منوط به فحص و يأس از دليل مىباشد يا چنين شرطى ملحوظ نيست ؟ بعضى از ايشان قايل به اعتبار فحص و برخى ديگر به عدم اعتبار آن نظر داده‌اند . و اين اختلاف نظر به خاطر نحوهء استنباط از ادلّه‌اى است كه در اين باره وجود دارد .